Tìm hiểu về Chuẩn Legacy ổ cứng MBR, Chuẩn UEFI ổ cứng GPT

Chuẩn boot và chuẩn ổ cứng máy tính là gì? Legacy ,MBR, UEFI ,GPT là gì là những cụm từ thường được quan tâm Khi cài đặt lại hệ điều hành cho máy tính, bạn cần quan tâm đến hai chuẩn boot và chuẩn ổ cứng của máy tính. Chuẩn boot là cách thức máy tính khởi động hệ điều hành, còn chuẩn ổ cứng là cách thức ổ cứng được phân vùng.

Chuẩn boot:

Có hai chuẩn boot phổ biến là Legacy và UEFI.

  • Legacy là chuẩn boot cũ, được sử dụng trong nhiều năm. Chuẩn Legacy có một số hạn chế như chỉ hỗ trợ tối đa 4 phân vùng, không hỗ trợ ổ cứng lớn hơn 2TB.
  • UEFI là chuẩn boot mới, được phát triển để thay thế Legacy. Chuẩn UEFI hỗ trợ nhiều phân vùng hơn, hỗ trợ ổ cứng lớn hơn 2TB, và có nhiều tính năng bảo mật hơn.

Chuẩn ổ cứng

Có hai chuẩn ổ cứng phổ biến là MBR và GPT.

  • MBR (viết tắt của Master Boot Record) là tiêu chuẩn cũ về cách lưu trữ, sắp xếp thông tin trên các phân vùng ổ đĩa, ra đời vào năm 1983. Tiêu chuẩn này hỗ trợ ổ cứng có dung lượng tối đa 2TB và có tối đa 4 phân vùng. Đặc biệt định dạng MBR hỗ trợ máy tính có định dạng LEGACY hoặc UEFI.
  • GPT là tiêu chuẩn mới về cách lưu trữ và sắp xếp thông tin trên ổ đĩa. Hỗ trợ ổ cứng có dung lượng tối đa là 1ZB (1 tỷ TB) và tối đa 128 phân vùng ổ đĩa. Ngoài ra, tiêu chuẩn này chỉ hỗ trợ máy tính có định dạng UEFI.

Tại sao Chuẩn boot và chuẩn ổ cứng cần quan tâm khi cài đặt lại Windows?

Chuẩn boot và chuẩn ổ cứng của máy tính cần tương thích với nhau. Nếu chuẩn boot của máy tính là Legacy, thì bạn cần sử dụng bộ cài Windows Legacy. Nếu chuẩn boot của máy tính là UEFI, thì bạn cần sử dụng bộ cài Windows UEFI.

Nếu bạn không biết chuẩn boot và chuẩn ổ cứng của máy tính là gì, bạn có thể kiểm tra như sau:

Cách kiểm tra ổ cứng đang sử dụng chuẩn MBR hay GPT:

Để kiểm tra xem ổ cứng của máy có tiêu chuẩn MBR hay GPT, bạn hãy thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Bấm Windows + R > Gõ Diskpart > Chọn OK hoặc bấm Enter.

Bước 2: Nhập “list disk” > Enter.

Bước 3: Kiểm tra nếu phần GPT có dấu sao (*) nghĩa là máy tính có tiêu chuẩn GPT, nếu không có thì ổ cứng của bạn là MBR.

  • Kiểm tra trong BIOS hoặc UEFI

Bạn có thể kiểm tra BIOS hoặc UEFI của máy tính để xem nó có hỗ trợ UEFI hay không. Để làm điều này, hãy khởi động lại máy tính của bạn và nhấn phím tắt để vào BIOS hoặc UEFI. Mỗi máy tính có phím tắt khác nhau, nhưng một số phím tắt phổ biến bao gồm:

* Esc
* F2
* F10
* Delete

Khi bạn đã vào BIOS hoặc UEFI, hãy tìm tùy chọn có nhãn “Boot mode” hoặc “UEFI/Legacy Boot”. Nếu tùy chọn này được đặt thành “UEFI”, thì máy tính của bạn có UEFI. Nếu tùy chọn này được đặt thành “Legacy”, thì máy tính của bạn không có UEFI.

  • Kiểm tra trong Windows

Bạn cũng có thể kiểm tra trong Windows để xem máy tính của bạn có UEFI hay không. Để làm điều này, hãy làm theo các bước sau:

  1. Mở hộp thoại Run bằng cách nhấn tổ hợp phím Windows + R.
  2. Nhập msinfo32 và nhấn Enter.
  3. Trong cửa sổ System Information, tìm phần BIOS Mode. Nếu BIOS Mode là “UEFI”, thì máy tính của bạn có UEFI. Nếu BIOS Mode là “Legacy”, thì máy tính của bạn không có UEFI.
  • Kiểm tra trong Disk Management

Bạn cũng có thể kiểm tra trong Disk Management để xem máy tính của bạn có UEFI hay không. Để làm điều này, hãy làm theo các bước sau:

  1. Nhấp chuột phải vào biểu tượng This PC trên màn hình nền và chọn Manage.
  2. Trong cửa sổ Computer Management, mở rộng mục Storage và nhấp vào Disk Management.
  3. Trong cửa sổ Disk Management, chọn ổ cứng cần kiểm tra.
  4. Nhấp chuột phải vào ổ cứng và chọn Properties.
  5. Trong tab Volumes, nếu mục Partition style là GUID Partition Table (GPT), thì máy tính của bạn có UEFI. Nếu mục Partition style là Master Boot Record (MBR), thì máy tính của bạn không có UEFI.

Nếu bạn cài đặt lại Windows trên một máy tính sử dụng chuẩn boot và chuẩn ổ cứng không tương thích, thì máy tính của bạn có thể không khởi động được.

Ngoài ra, hệ điều hành Windows 11 còn yêu cầu máy tính cần có UEFI và GPT để có thể cài đặt và sử dụng.

Cách chuyển từ Legacy sang UEFI trong BIOS

Để chuyển từ LEGACY sang UEFI, bạn cần truy cập BIOS bằng cách khởi động lại máy và bấm nhanh phím tắt để vào BIOS (tùy từng dòng máy khác nhau mà phím tắt khác nhau như: ESC, DEL, F1, F2, F3…).

Bước 1: Tại dòng Secure Boot, bạn chọn Disabled để tắt.

Bước 2: Tại dòng Load Legacy Option Rom, chọn Disabled.

Bước 3: Tại dòng Boot List Options, chọn UEFI.

Cách chuyển từ MBR sang GPT

Lưu ý: Nếu như máy tính không hỗ trợ UEFI, bạn sẽ không thể nâng cấp từ MBR sang GPT.

Công cụ Command Line trên Windows:

Sau khi sử dụng công cụ Command Line để kiểm tra tiêu chuẩn của ổ cứng, bạn có thể tiếp tục sử dụng công cụ này để chuyển ổ cứng từ MBR sang GPT.

Bước 1: Tại màn hình Command Prompt, bạn hãy gõ list disk và ấn Enter.

Bước 2: Tiếp theo, tại dòng lệnh DISKPART gõ select + tên ổ cứng bạn muốn đổi TỪ MBR sang GPT và nhấn Enter.

Bước 3: Tại dòng lệnh DISKPART tiếp theo gõ clean để xóa tất cả các phân vùng trên ổ cứng.

Bước 4: Tiếp tục gõ convert gpt tại dòng lệnh DISKPART tiếp theo để chuyển sang tiêu chuẩn GPT.

Nếu bạn muốn chuyển lại MBR thì tiếp tục gõ convert mbr.

Sử dụng phần mềm:

Bạn cũng có thể sử dụng phần mềm miễn phí EaseUS Partition Master hoặc MiniTool Partition Wizard để chuyển ổ cứng từ MBR sang GPT.

Đầu tiên, bạn hãy kích chuột phải vào ổ cứng bạn muốn chuyển từ MBR sang GPT > chọn Covert MBR Disk to GPT Disk.

Sau đó nhấn Apply > Sau đó ấn Yes để xác nhận.

Nếu bạn muốn chuyển lại từ GPT sang MBR, bạn hãy kích chuột phải vào cứng > chọn Convert GPT Disk to MBR Disk.

Leave a Comment